Alan Adı Nasıl Alınır, Nereden Satın Alınır?

Alan adı, sitenizin internetteki adresidir. Ziyaretçi tarayıcıya bu adresi yazar, site de bu adres üzerinden açılır. Kurumsal e-posta adresleriniz de aynı alan adı üzerinde kurulur.

Alan adı bir kez alınıp biten bir iş değildir. Belirli bir süre için tahsis edilir ve süre dolmadan yenilenir. Süre dolduğunda o alan adı üzerinden çalışan site ve e-posta hizmetleri etkilenir, bu yüzden alan adı takibi teknik değil idari bir iştir.

Alan adı ile barındırma ayrı kalemlerdir. Alan adı adres, hosting ise sitenin durduğu yerdir. İkisinin farkı için hosting nedir, nasıl seçilir sayfasına bakabilirsiniz.

TRABİS'in kendi sayfasına göre .tr uzantılı alan adlarının kayıt otoritesi TRABİS'tir ve TRABİS, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde çalışır. Başvuruyu gerçek veya tüzel kişiler yapabilir. Başvuru, seçilen Kayıt Kuruluşunun kendi sitesindeki form üzerinden yapılır; TRABİS son kullanıcıya doğrudan satış yapmaz.

1. Almak istediğiniz adı ve uzantıyı belirleyin.
2. Adın boşta olup olmadığını sorgulayın.
3. Bir kayıt kuruluşu seçin ve başvuruyu onun formu üzerinden yapın.
4. Uzantı belgeli tahsis listesindeyse istenen belgeyi verin.
5. Ücreti kayıt kuruluşuna ödeyin, tahsis tamamlansın.

TRABİS'in mevzuat sayfası, .tr alan adlarının dayanağı olarak şu metinleri listeliyor (Resmî Gazete künyeleri TRABİS sayfasından değil, BTK Kurul Kararı 2024/DK-BTD/37 metninin kendi atıflarından alındı):

• 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu
• İnternet Alan Adları Yönetmeliği (07.11.2010 tarihli ve 27752 sayılı Resmî Gazete)
• İnternet Alan Adları Tebliği (21.08.2013 tarihli ve 28742 sayılı Resmî Gazete)
• İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği

TRABİS'in sık sorulan sorular sayfasına göre tahsis iki yöntemle yapılır: belgeli tahsis ve belgesiz tahsis. Belgesiz tahsiste ilk gelen ilk alır kuralı uygulanır.

Belgeli tahsis edilen uzantılar, BTK Kurul Kararı 2020/DK-BTD/346 eki Usul ve Esaslar'ın 1. maddesinde tek tek sayılıyor: ".av.tr", ".bel.tr", ".dr.tr", ".edu.tr", ".gov.tr", ".k12.tr", ".kep.tr", ".pol.tr" ve ".tsk.tr".

Bu listede .com.tr yoktur. Yani .com.tr için ticaret sicil belgesi ya da marka tescili gibi bir evrak şartı bulunmuyor. Belgesiz tahsis yapılır ve ilk başvuran alır.

Belge istenen uzantılarda şart, uzantının kendisine göre değişir. Örnek olarak aynı Usul ve Esaslar'ın 7. maddesi, ".av.tr" uzantısının avukatlar, hukuk büroları ve avukatlık ortaklıkları için tahsis edildiğini yazıyor ve baro tarafından verilmiş güncel avukatlık belgesini ya da noter onaylı suretini istiyor.

Burada iki ayrı rakam var ve bunların karıştırılması en sık yapılan hata. Birincisi BTK'nın belirlediği kayıt otoritesi ücreti, ikincisi kayıt kuruluşunun size kestiği liste fiyatı. Sizin ödediğiniz tutar ikincisidir.

Usul ve Esaslar'ın 6. maddesinin beşinci fıkrası bunu birebir şöyle yazıyor: "TRABİS-KK üzerinden yapılan alan adı işlemleri için ücret alınmaz. Diğer KK'lar, Yönetmeliğin 28'inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde Kurum tarafından belirlenen ücretleri dikkate alarak belirledikleri alan adı işlem ücretlerini alabilirler." Yani kayıt kuruluşu, BTK'nın belirlediği ücreti dikkate alarak kendi işlem ücretini belirliyor.

BTK'nın yayımlanmış taban ücret kararları:

Tutar, "a.b.tr" modelinde tahsis edilen tüm uzantılar için geçerli ve .com.tr de bu modelde. 2024 tarihli kararın dipnotu ".edu.tr, .gov.tr, .pol.tr ve .tsk.tr" uzantılarını hariç tutuyor.

2026 için rakam vermiyoruz. Kararların kendi metni, ücretin "Kurul Kararı ile her yıl yeniden değerleme oranı da dikkate alınarak güncellenmesi"ni öngörüyor. 20 Eylül 2026'da BTK'nın kurul kararları listesinde alan adı ücretiyle ilgili daha yeni bir karar görülmedi, TRABİS mevzuat sayfasındaki bağlantı da 24.12.2024 tarihli kararı gösteriyor. Güncel taban ücret için BTK Kurul Kararına bakın.

Kayıt kuruluşunun liste fiyatı bundan bağımsızdır. Örnek olarak Turhost, 20 Eylül 2026'da kendi sayfasında ".com.tr" için 1,49 USD, ".tr" için 2,99 USD ve ".com" için 2,90 USD kampanya fiyatı yayımlıyordu. Bunlar ilk yıl kampanya fiyatlarıdır ve sayfada bu üç satır için KDV tabanı ayrıca yazmıyor. Güncel fiyatı sağlayıcının kendi sayfasından kontrol edin.

Yenileme tarafında ajansların yayımladığı tahmini bantlar da var. STE Bilişim kendi fiyat sayfasında alan adı yenilemesini yılda 300 ile 800 TL arasında gösteriyor (20 Eylül 2026'da okundu, sayfada KDV tabanı yazmıyor). Uzantı ve kapsam değiştikçe bu tutar değişir.

TRABİS'in sık sorulan sorular sayfasındaki kurallar şunlar:

• Alan adları en az bir, en fazla beş yıl süre için tahsis edilir.
• Yenileme sonrası kalan tahsis süresi beş yılı aşamaz; süre bitiminde yeniden yenilenebilir.
• Hizmet alınan kayıt kuruluşu, tahsis süresinin bitmesine asgari üç ay kala alan adı sahibini e-posta ile bilgilendirir.
• Tahsis ve yenileme ücreti son kullanıcıdan kayıt kuruluşu tarafından tahsil edilir.

Bu yüzden alan adı kaydındaki e-posta adresinin çalışır durumda olması önemli. Uyarı o adrese gidiyor. Şirket değişikliği, personel ayrılığı ya da eski bir e-posta adresi, yenileme uyarısının kimseye ulaşmamasına yol açabilir.

.com.tr belgesiz tahsis edildiği ve ilk gelen ilk aldığı için, markanızla aynı adı erken almak pratik bir koruma sağlar. Aynı adın birden fazla uzantısını birlikte almak bir zorunluluk değil, tercih meselesidir.

Anlaşmazlık çıkarsa TRABİS'in mevzuat listesinde ayrı bir başlık var: İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği. Uyuşmazlığın nasıl yürütüleceği bu tebliğde düzenleniyor. Kendi durumunuz için avukatınıza danışın.

Jenerik uzantılarda (.com, .net, .org gibi) transfer kuralı ICANN'ın yayımladığı Inter-Registrar Transfer Policy metnine bağlı. O metne göre kayıt kuruluşu, alan adının kayıt kaydındaki oluşturulma tarihinden sonraki 60 gün içinde talep edilen transferi reddedebiliyor. Ayrıca sahip değişikliğinden sonra 60 günlük bir transfer kilidi uygulanması gerekiyor ve kayıt kuruluşu bu kilitten feragat imkanını yalnız sahip değişikliği talebinden önce tanıyabiliyor.

Bu kurallar jenerik uzantılar içindir. .tr uzantılarında TRABİS mevzuatı geçerlidir, 60 gün kuralı .tr için geçerli sayılmamalıdır. Kayıt sorgusu için TRABİS kendi WHOIS aracını trabis.gov.tr üzerinden sunuyor.