Ticari Elektronik İleti İzni Nedir, Nasıl Alınır?

Dayanak iki metin: 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik.

6563 md.6/1 birebir şöyle diyor: ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Yönetmelik md.5 ise tanıtım, pazarlama, kutlama ve temenni amaçlı iletiler için önceden onay arıyor ve onayın reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerli olduğunu söylüyor.

Kapsam yalnız e-posta değil. Md.4/1-o tanımı telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta ve kısa mesaj hizmeti gibi vasıtaları kapsıyor.

Yönetmelik md.7/1 üç yol tanımlıyor: yazılı olarak, her türlü elektronik iletişim aracıyla ya da İYS üzerinden. Onayda alıcının olumlu irade beyanı, adı soyadı ve elektronik iletişim adresi yer alır; İYS üzerinden alınan onaylarda olumlu irade beyanı ile elektronik iletişim adresi yeterlidir.

• Fiziki ortam (md.7/2): onayı verenin imzası aranır. İmzasız form geçersizdir.
• Elektronik ortam (md.7/3): onayın alındığı bilgisi, reddetme imkânı da tanınarak 24 saat içinde alıcının elektronik iletişim adresine iletilir. İYS üzerinden alınan onaylarda bu fıkra uygulanmaz.
• Sözleşmeye gömülü onay (md.7/5): sözleşmenin sonunda, imzadan önce, "ticari elektronik ileti" kenar başlığı altında, reddetme imkânı tanınarak en az on iki punto ile yazılır.
• Ön işaretli kutu (md.7/8): onay metninde olumlu irade beyanı önceden seçilmiş olarak yer alamaz.
• Ön şart yasağı (md.7/9): onay, sunulan mal ve hizmetin temini için ön şart olarak ileri sürülemez.
• Onay isteme yasağı (md.7/4): alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz.

İspat tarafı da yazılı: md.7/10 uyarınca İYS üzerinden alınmayan onaylarda onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıdadır. Md.7/11 uyarınca bu onaylar üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir ve md.7/12 uyarınca İYS'ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir.

Acente, bayi veya özel yetkili işletme ilişkisinde taraflardan birine verilen onay, sözleşmeye konu mal, hizmet veya marka ile sınırlı olarak diğer taraf için de verilmiş sayılır (md.7/6).

Yönetmelik md.6 dört ayrı durum sayıyor.

Md.6/2'nin birebir sınırı önemli: bu tür bildirimlerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez veya bunların tanıtımı yapılamaz. Yani kargo bildiriminin altına kampanya eklemek istisnayı bozar.

Tacir ve esnaf istisnası da tek başına serbestlik vermiyor. Md.6/6 birebir şöyle: üçüncü fıkra kapsamında ileti gönderilmesinden önce tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS'ye kaydedilir ve İYS üzerinden alıcıların ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir. Md.6/5 ise birinci, ikinci ve dördüncü fıkra kapsamındaki iletilerde İYS üzerinden kontrol yapılmayacağını söylüyor.

Yönetmelik md.8 iletinin kimliğini zorunlu tutuyor. İletinin başlığında veya içeriğinde tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı, esnaflar için ad soyad ile T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası yer alır.

Md.8/3 uyarınca kısa mesajda marka veya işletme adı bu bilgilerin yerine değil, bunlara ek olarak konabilir. Md.8/6 uyarınca iletinin tanıtım, kampanya, bilgilendirme gibi niteliği belirtilir ve kısa mesajda bu ibare iletinin başlangıcında yer alır.

Alıcı gerekçe göstermeden reddedebilir. Md.9/4 uyarınca ret imkânı gönderilen her ticari elektronik iletide yer alır. Md.9/3 uyarınca ret, iletinin gönderildiği aynı iletişim kanalıyla, kolay ve ücretsiz sağlanır; iletide müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası ya da yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir adres bulunur. Md.9/7 uyarınca alıcı ret hakkını İYS üzerinden de kullanabilir.

Md.9/1'de kanal ayrımı var: alıcının ret bildirimi, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onayı geçersiz kılar. Kısa mesajdan gelen ret, e-posta onayını kendiliğinden düşürmez.

Md.13/1 birebir şöyle: şikâyet konusu işlemlerde ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya ve/veya aracı hizmet sağlayıcıya aittir. Yani onayı belgelemek gönderenin işidir.

6563 md.12/1-a kapsamındaki aykırılıklar için 2026 yılında uygulanacak idari para cezası 2.859 TL ile 14.309 TL arasındadır. Md.12/2 uyarınca bir defada birden fazla kişiye onaysız ticari elektronik ileti gönderilirse bu ceza on katına kadar artırılır, yani 2026'da 143.090 TL'ye kadar çıkar. Tutarların kaynağı 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğdir ve 1/1/2026 ile 31/12/2026 arasında uygulanır.

Şikayet yolu Ticaret Bakanlığı tarafındadır. Md.14/1 uyarınca başvurular e-Devlet kapısı, İYS veya Bakanlığın internet sitesi üzerinden ya da yazılı olarak şikâyetçinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne yapılır; md.14/3 uyarınca başvuru, iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılır. Md.17/1 uyarınca cezayı vermeye, hizmet sağlayıcının sicile kayıtlı merkezinin bulunduğu yerdeki il müdürü yetkilidir.

Bu ceza 6698 sayılı Kanun kapsamındaki cezalardan ayrıdır ve ikisi aynı olayda birlikte gündeme gelebilir. Kendi durumunuz için avukatınıza danışın.